Γινάτι, ο σοφός της λίμνης, Γιάννης Καλπούζος

Όπως ανάφερα στο προηγούμενο άρθρο για τον συγγραφέα Καλπούζο, θα παράθετα την παρουσίαη του νέου βιβλίου του Γινάτι, ο σοφός της λίμνης από τον εξαίρετο φιλόλογο κι αγαπημένο φίλο Ανέστη Ακριτίδη. Ιδού λοιπόν:

“Όταν το γινάτι μεταλλάσσεται σε κορυφαίο μυθιστόρημα…

(Γιάννης Καλπούζος, “Γινάτι. Ο σοφός της λίμνης”, από τις εκδόσεις Ψυχογιός)

Είναι φορές που αναζητείς, μελετώντας τη Λογοτεχνία, ένα μυθιστόρημα που να σε συγκλονίσει (μισώ αυτό το ρήμα, γιατί το παράγωγο επίθετό του χρησιμοποιείται με τον πιο χυδαίο τρόπο από τα ΜΜΕ…). Ας πω καλύτερα “να σε αναστατώσει”, “να σε συνταράξει”, “να σε κατασυγκινήσει”, “να σε καθηλώσει”… Ή μήπως όλα αυτά ομού;

Αγάπησα όλα τα βιβλία του Γιάννη Καλπούζου, μα το “Γινάτι” θαρρώ πως υπερβαίνει τα προηγούμενα, μοιάζει να είναι τόσο ώριμο, όσο το γινωμένο καρπούζι του Αυγούστου. Με βεβαιότητα θα ισχυριζόμουν πως αποτελεί ένα από τα κορυφαία μυθιστορήματα της τελευταίας δεκαετίας.

Η υπόθεση του έργου εκτυλίσσεται στα Γιάννενα, τη δεκαετία 1917-1927 (ιταλική κατοχή, εκστρατεία στη Μικρά Ασία, προσφυγιά Μικρασιατών, Ποντίων και Τουρκογιαννιωτών, διχασμός σε βενιζελικούς και βασιλικούς, ληστοκρατία στην Ήπειρο κλπ). Σε αυτό το πλαίσιο “ο Ζώτος και η Χαβαή, με την πολυκύμαντη ερωτική τους σχέση, ένας αινιγματικός βαρκάρης, μια γυναίκα-αράχνη, που γυρεύει δωμάτιο για μια νύχτα κι έναν άντρα για μια ζωή, ο σατανικός κομπογιαννίτης γιατρός Μαργαζής και ο τυχοδιώκτης παπα-Λέρας, ο οποίος παινεύεται ότι εκδύει τις γυναίκες από τα αμαρτήματα κι από τα εσώρουχα, μπλέκονται στο γαϊτανάκι που υψώνει ως μιαρή ή ευλογημένη έκρηξη το γινάτι, με αφορμή έναν φόνο..”

Πρόσωπα, τόποι, πολιτικά ή κοινωνικά γεγονότα, συναισθήματα, ήθη, πάθη, αποδίδονται με εξαιρετικό τρόπο, νιώθεις πως είσαι μέρος της ιστορίας, λατρεύεις τους ήρωες και μισείς τους αντι-ήρωες του έργου, ακολουθείς το οδοιπορικό τους, οι αισθήσεις σου στο κόκκινο, ο έρωτας και η φιλία στην πιο δυναμική τους παρουσία – πάνω από εθνότητες και θρησκείες, πάνω από συμβατικά σχήματα και προκαταλήψεις…

Κι η γλώσσα; Πλούτος ολάκερος της δημοτικής, αρμονικά συνδυασμένης με το ηπειρώτικο (γιαννιώτικο) ιδίωμα, συχνές ετυμολογίες εκλεκτών λέξεων που δένονται ειρηνικά με την ρέουσα αφήγηση, παροιμίες σοφές που στεριώνουν τις ιδέες, λογική και συναίσθημα που παλεύουν άγρια για την επικράτηση, μεστότητα συγγραφική που καταδεικνύει την ωρίμανση του Ωραίου δημιουργού….

Δεν θέλεις να φτάσεις στην 566η σελίδα, νιώθεις μια θλίψη οδεύοντας προς το φινάλε, έχει τόσο φορτιστεί το πνεύμα σου, σου άνοιξε απέραντους δρόμους ο μάστορης αυτός της λογοτεχνίας, καταλαβαίνεις πως το μυθιστόρημά του γράφει ιστορία, θεωρείς τυχερό τον εαυτό σου που σου έλαχε να το διαβάσεις… Ευχαριστώ θερμά τον ανιψιό μου Κωνσταντίνο και την Βικτώρια για το θαυμάσιο δώρο και την ανιψιά μου Αθανασία για την “Απειθάρχητη μνήμη” του Νίκου Κούνδουρου. Μήπως να νιώσω και λίγο περήφανος ως θείος για τις εκλεκτικές επιλογές τους; Δεν θα μου θυμώσετε…

Κατά την συνήθη τακτική μου, θα μοιραστώ μαζί σας μερικά αποσπάσματα του βιβλίου, αυτά που θεώρησα σοφά, σαν τον “Σοφό της λίμνης”…

1. Όσο πιο πολλά “ξέρω” και “εγώ” ξεφουρνίζει κάποιος, τόσο λιγότερο να μετράς τα λόγια του.
2. Η νύχτα σκιάζει μα και γαληνεύει, ανάλογα με τι κουβαλά μέσα του κάθε άνθρωπος.
3. Ένα φιλί σου, λίμνη. Δυο φιλιά σου, θάλασσα. Τρία, οι ωκεανοί του κόσμου. Μήτε σταγόνα σου δε γεύτηκα κι όμως νιώθω να κολυμπώ στα πελάγη σου.
4. Βρίσκονται πεντακόσιοι άνθρωποι να σε παινέψουν, ξεπετάγεται και κάποιος να σε κακολογήσει κι εσύ τρώγεσαι με τι αράδιασε εκείνος, ο ένας, λησμονώντας τους πολλούς και τα εγκωμιαστικά τους λόγια.
5. Γινάτι είναι κι ο έρωτας, όμως αλλιώτικο. Ποθεί το’ να κορμί να κατακτήσει το άλλο, να το κάμει δικό του. Να το φέρει σιμά, όχι να το διώξει.
6. Είναι αγρίμι το κορμί και πολλές φορές κατασπαράζει το νου.
7. Τίποτε δε σβήνεται απ’ την ψυχή του ανθρώπου. Κρύβεται, δεν εξατμίζεται παντελώς. Μπορεί να μην ξαναφανεί ή να προστεθεί σε κάτι νέο και να το φουντώσει πιότερο.
8. Υπάρχει και καλό γινάτι, το γόνιμο πείσμα. Όταν λες θα σταθώ στα πόδια μου, θα σηκώσω ξανά το κεφάλι. Δες τους πρόσφυγες. Έπιασαν τους βοσκότοπους και τους μετέτρεψαν σε χωράφια. Καλλιέργησαν τα έλη. Καλό πείσμα είναι και να λες θα ματώσω στη δουλειά ή στο διάβασμα και θα πετύχω.
9. Υφίστανται χίλιων λογιών γινάτια. Ξέρεις ποιο είναι το μυστικό; Να χωρίσεις το γινάτι στα δύο. Να πετάξεις το κακό κομμάτι, να το νικήσεις να μη σε νικά, και να κρατήσεις το καλό. Να γενεί γη και άτι. Να καλπάζει λεύτερα ο λογισμός σου απά στη γης.
10. Η λίμνη αντιγράφει τη ζωή σε όλες τις εναλλαγές της. Ομίχλη, γαλήνη, κύματα, φως, σκοτάδι, χρώματα, χιόνι, πάγος, φεγγαράδα, κυνήγι-πόλεμος. Κι έτερος πόλεμος όταν ένα ζωντανό τρώει τ’ άλλο…
11. Είμαστε σαν τους αρχαίους ή τους Βυζαντινούς ή εκείνους του 1821; Όχι. Όλα εξελίσσονται και διαφοροποιούνται στο διάβα των εποχών. Ο πολιτισμός, οι θρησκείες, τα ήθη, οι συμπεριφορές, ακόμα και οι απλές συνήθειες. Αλλάζουν και οι ξένοι στα ενδότερά τους, μα και απέναντί μας. Οι περισσότεροι φιλέλληνες το 1821 ήταν Γερμανοί. Στον τελευταίο πόλεμο οι Γερμανοί μετατράπηκαν σε εχθρούς μας. Αύριο;
12. Έλληνας αξίζει να λέγεται όποιος βαπτίζεται στον ήλιο του στοχασμού κι όποιος αγαπά με αγαθή ψυχή την Ελλάδα κι έχει μέσα του ανθρωπιά.
13. Καθείς μετριέται με τον δρόμο που βάνει στόχο να διαβεί. Να πας απέναντι είναι εύκολο. Άμα θες να κάμεις το γύρο της γης, διαφέρει.
14. Όσο και να ξεχορταριάζει ο χάρος, γεννά αντίπερα η ζωή και συνεχίζεται το ταξίδι της. Έτσι είναι κι ας νομίζουν οι άνθρωποι το τώρα ως αέναο και περίοπτο μέσα στην παγκόσμια ιστορία. Έρχονται ερήμην τους διαρκώς καινούργιες εποχές. Αλλά και οι παλιές έγνοιες του καθενός δε χάνονται. Μόνο σβήνονται απ’ το τεφτέρι όποιου πεθαίνει.

Υπέροχε συγγραφέα μας χαίρε!!!!!!”

Written By
More from beautytalks

Microneedling tips

  Το παρόν άρθρο είναι συνέχεια του άρθρου που θα βρείτε εδώ....
Read More

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *